آبسه کبد چیست؟

آبسه کبدی

 

 

آبسه‌ کبدی یک کیست پر از چرک در داخل کبد است. کبد عضوی از بدن در دستگاه گوارش است که به فرایند هضم غذا کمک کرده و دارای عملکردهای مهم دیگری نیز می‌باشد. هر شخصی ممکن است به آبسه یا عفونت کبد دچار شود.

در صورت تشخیص به موقع، عفونت کبد معمولا قابل درمان بوده و اغلب با مصرف یک دوره آنتی‌بیوتیک یا ترکیبی از آنتی‌بیوتیک و یک عمل جراحی به منظور تخلیه‌ی آبسه، بهبودی حاصل می‌شود. هر چند در صورت عدم درمان، ممکن است آبسه‌ کبدی بترکد و عفونت را پخش کند که این امر منجر به سپتیسمی که یک عفونت خونی باکتریایی تهدیدکننده‌ی حیات است، می‌گردد.

دلایل آبسه‌ کبدی:

هر فردی ممکن است دچار آبسه‌ کبدی شود. آبسه کبدی ممکن است در اثر عفونت در خون، دستگاه گوارش یا شکم رخ دهد. عفونت کبد همچنین می‌تواند در اثر آسیب ناشی از یک عمل جراحی یا سایر آسیب‌ها به کبد ایجاد شود.

دلایل عفونی آبسه‌ کبدی :

  • عفونت باکتریایی در مجاری صفراوی
  • عفونت‌های باکتریایی در شکم به علت آپاندیسیت، دیورتیکولیت یا سوراخ شدن روده
  • عفونت در جریان خون
  • عفونت انتاموبا هیستولیتیکا (انگلی که موجب اسهال خونی آمیبی نیز می‌شود؛ ممکن است از طریق آب یا تماس فرد با فرد انتقال پیدا کند)

دلایل ناشی از ضربه در آبسه‌ کبدی :

آبسه کبدی ممکن است ناشی از روش‌های جراحی یا تشخیصی در کبد باشد. و نیز ترومای تصادفی باشد از جمله:

  • آندوسکوپی مجاری صفراوی
  • ترومای کبد

عوامل خطر عفونت کبد :

برخی عوامل موجب افزایش خطر آبسه‌ کبدی می‌شوند، هر چند تمام اشخاص در معرض عوامل خطر دچار عفونت کبد نمی‌گردند. عوامل خطر آبسه‌ی پیوژنیک کبد عبارتند از:

  • بیماری کرون
  • عفونت اولیه‌ی شکمی یا گوارشی
  • دیابت
  • جراحی شکم
  • اندوسکوپی مجاری صفراوی

عوامل خطر آبسه‌ کبدی آمیبی عبارتند از:

  • کهولت سن
  • اعتیاد به الکل یا مصرف الکل‌های سنگین
  • ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن به علت بیماری‌هایی چون ایدز یا دیگر بیماری‌های نقص ایمنی، مصرف کورتیکواستروئیدها، پیوند عضو، یا سرطان و درمان سرطان
  • وضعیت نامناسب تغذیه
  • سفر به مناطقی که عفونت‌های آمیبی شایع می‌باشد.

راهکارهای کاهش خطر ابتلا به آبسه‌ کبدی :

جلوگیری از ابتلا به آبسه‌ کبدی همیشه ممکن نیست. هر چند در بسیاری از موارد می‌توان خطر ابتلا به آبسه کبدی را با اقدامات زیر کاهش داد:

  • پرهیز از مصرف غذا یا آب آلوده
  • محدود کردن سفر به مناطقی که عفونت‌های آمیبی در آنجا شایع می‌باشد.

علائم آبسه‌ کبدی :

علائم آبسه‌ کبدی در بین افراد مختلف متفاوت است اما اغلب شامل ترکیبی از علائم و نشانه‌های ذکر شده در پایین است. آبسه‌ کبدی به خودی خود خطر مرگ ندارد اما در صورتی که باز شود و عفونت را پخش کند، می‌تواند خطرناک باشد. این حالت ممکن است ناگهانی رخ دهد بنابراین در صورتی که هر کدام از این علائم را داشتید با یک متخصص کبد مشورت کنید.

علائم متداول آبسه‌ی کبدی :

ممکن است شما ترکیبی از هر یک از نشانه‌های آبسه‌ی کبدی را داشته باشید. هر کدام از این علائم گاهی اوقات می‌توانند شدید باشند.

  • درد در ناحیه‌ی شکم (بویژه در قسمت بالا و سمت راست شکم)
  • مدفوع به رنگ خاک رس
  • سرفه
  • ادرار تیره
  • اسهال
  • تب یا لرز
  • درد مفاصل
  • عدم اشتها
  • کسالت یا بی‌حالی
  • حالت تهوع با یا بدون استفراغ
  • درد پلورتیک قفسه سینه (درد در هنگام نفس کشیدن)
  • تعریق
  • کاهش وزن بدون دلیل
  • زردی پوست و سفیدی چشم‌ها (یرقان)

علائم جدی که ممکن است نشان دهنده‌ی شرایط تهدید کننده‌ی حیات باشند :

در برخی موارد، آبسه‌ کبدی می‌تواند خطر مرگ داشته باشد. در صورتی که شما یا یکی از اطرافیانتان هر یک از علائم زیر را داشتید فوراً با اورژانس تماس بگیرید:

  • تغییر در وضعیت روانی یا تغییر رفتار ناگهانی مانند سردرگمی، هذیان، بی‌حالی و توهم
  • تب بالا (بیشتر از ۳۸ درجه سانتی‌گراد)
  • حرکات تشنجی
  • کسالت یا بی‌حالی
  • تپش بالای قلب (تاکی‌کاردی)
  • مشکلات تنفسی مانند تنگی نفس، سختی تنفس یا ناتوانی در تنفس، تنفس غیرطبیعی، خس خس سینه یا احساس خفگی
  • درد شدید
  • استفراغ

تشخیص آبسه‌ی کبدی :

تشخیص آبسه‌ی کبدی بستگی به سابقه‌ی پزشکی (سابقه‌ی عفونت‌های داخل شکمی یا وجود علائمی حاکی از این عفونت‌ها) یا علائم بالینی فعلی دارد. برخی بیماران ممکن است تنها دچار تب با منشأ ناشناخته شوند بطوری که تشخیص بر اساس ارزیابی بالینی پیشین می‌تواند اشتباه باشد.

بررسی‌های آزمایشگاهی ممکن است شامل شمارش کامل خون (CBC)، آزمایش عملکرد کبد (LFT)، کشت خون و کشت مایع آبسه باشد. سی تی اسکن و سونوگرافی معمولاً برای تایید تشخیص کافی هستند.

عوارض بالقوه‌ی آبسه‌ کبدی :

عوارض عدم درمان یا کنترل ضعیف آبسه‌ی کبدی می‌تواند شدید و حتی در برخی موارد تهدید کننده‌ی حیات باشد. شما می‌توانید با پیروی از برنامه‌ی درمانی که پزشک متخصص بطور اختصاصی برای شما تهیه می‌کند، خطر عوارض جدی را کاهش دهید. عوارض آبسه‌ی کبدی با ترکیدن آن بروز پیدا می‌کنند و عبارتند از:

  • آمپیم (تجمع چرک در سینه)
  • اندوکاردیت (التهاب پوشش داخلی و دریچه‌های قلب)
  • نارسایی کبد
  • پلورال افیوژن (تحمع مایع در اطراف ریه‌ها)
  • سپتیسمی (عفونت خونی تهدید کننده‌ی حیات)
  • گسترش عفونت