اسهال

اسهال

قبل از توضیح اسهال حاد، باید بگوییم اصلا اسهال یعنی چه؟ اسهال به معنای دفع مدفوع بی شکل به مقدار بیشتر از 200 گرم در روز است. بر اساس مدت زمانی که فرد دچار اسهال شده است، آن را به سه دسته ی حاد و تحت حاد و مزمن تقسیم می کنند. اسهال حاد یعنی که از زمان شروع اسهال کمتر از 2 هفته گذشته باشد.

اسهال حاد علت های مختلفی دارد که شایع ترین آن عفونت ها هستند. دارو ها ، کولیت ایسکمیک، مخصوصا در افراد بالای 50 سال، اسهال بدنبال پیوند مغز استخوان یا انتقال خون، آنافیلاکسی یا مسمومیت، دیگر علت های اسهال حاد هستند.

اسهال عفونی با چندین مکانیسم مختلف ایجاد می شود:

1- توکسین یا سم از پیش ساخته شده: در این حالت ممکن است حتی خود باکتری وارد بدن فرد نشده باشد و تنها سم آن که درون ماده خوراکی وجود داشته است از راه خوراکی وارد بدن او شده باشد. این عوامل معمولا باعث مسمومیت های غذایی گروهی می شوند. مثال های مهم آن شامل باکتری های استاف طلایی و باسیلوس سرئوس و کلستریدیوم پرفرینژنس هستند.

استاف طلایی در خامه و سس مایونز و سالاد الویه می تواند توکسین تولید کند و یک تا هشت ساعت بعد از مصرف غذای آلوده اسهال در فرد ایجاد می شود.

باسیلوس سرئوس نیز در برنجی که 2 بار پخته شده باشد می تواند توکسین تولید کند و بازه زمانی میان مصرف غذای آلوده تا شروع اسهال برای این باکتری نیز مانند استاف طلایی یک تا هشت ساعت است.

اما این بازه زمانی برای کلستریدیوم پرفرینژنس حدود هشت تا بیست و چهار ساعت است.

2- تولید انتروتوکسین در روده: یعنی سمی که در عملکرد روده اختلال ایجاد می کند. مانند وبا، ای کلای انتروتوکسیژنیک و کلبسیلا. علامت های اسهال در این دسته بیشتر شامل اسهال آبکی است که با استفراغ همراهی دارد. تب وجود ندارد و یا خفیف است. و هشت تا بیست و چهار ساعت بعد از مصرف غذای آلوده، علامتها شروع می شوند.

3- چسبیدن به دیواره روده: این عوامل عفونی به دیواره روده می چسبند و تهاجمی تر عمل می کنند. مثال های این گروه شامل : ژیاردیا، کریپتوسپوریدیوم و برخی از انواع باکتری ای کلای هستند. علائم بالینی در این دسته بیشتر شامل اسهال آبکی و درد شکمی است و نیز تب ممکن است خفیف باشد یا اصلا وجود نداشته باشد.

4- تولید سیتوتوکسین در روده: مثال های این گروه نیز شامل کلستریدیوم دفیسیل و انواعی از ای کلای هستند. علامت های بالینی در این گروه شامل اسهال آبکی است که سریعا خونی می شود و نیز تب خفیف و درد شکمی نیز دارند.

5- تهاجم به روده: که ممکن است ساختار پرز های روده را کمی بهم بریزند. عوامل دخیل در این دسته شامل ویروس ها، سالمونلا، شیگلا، کمپیلوباکتر، برخی از انواع ای کلای و آنتاموبا هیستولیتیکا هستند. این دسته موجب التهاب خفیف تا شدید روده و نیز در برخی مورد موجب اسهال خونی می شوند.

برای مطالعه بیشتر لطفا روی موضوعات زیر کلیک کنید:

اسهال

حالت تهوع

بیماری های روده کوچک