همانژیوم کبدی و علائم آن

همانژیوم کبدی چیست

 

همانژیوم کبدی چیست؟ توده‌ای خوش‌خیم و غیرسرطانی در کبد است که از کلافه‌ای در هم پیچیده از عروق تشکیل می‌شود. از دیگر اصطلاحات این عارضه می‌توان به همانژیوم هپاتیک و همانژیوم کاورنوس (غاری) اشاره کرد. بیش‌تر موارد عارضه حین تست‌های تشخیصی سایر بیماری‌های مرتبط با کبد، تشخیص داده می‌شوند. علائم و نشانه‌ها به‌ندرت در افراد مبتلا بروز کرده و معمولاً درمان نیاز نیست. آگاهی فرد از وجود توده‌ در کبد احتمالاً خوشایند نیست؛ حتی اگر توده غیرسرطانی باشد.شواهدی مبنی بر این که همانژیوم کبدی درمان نشده می‌تواند منجر بهسرطان کبدشود، وجودندارد.

نشانه‌های همانژوم کبدی:

در اغلب موارد، همانژیوم کبدی با علامت و نشانه‌ای همراه نیست؛ اما در صورت بروز علائم، موارد زیر را می‌توان انتظار داشت:

  • احساس درد در قسمت فوقانی سمت راست شکم
  • احساس پر بودن پس از صرف میزان اندک غذا
  • حالت تهوع
  • استفراغ

اگرچه این علائم اختصاصی نیستند؛ حتی در صورت وجود توده‌ی مذکور، بروز این علائم ممکن است ناشی از عامل دیگری باشد.

زمان مراجعه به پزشک

در صورت بروز هرگونه علائم مداوم و نگران‌کننده، به پزشک مراجعه کنید.

دلایل

علت اصلی ایجاد همانژیوم کبدی مشخص نیست؛ به باور پزشکان، این عارضه مادرزادی است. توده‌ی مذکور معمولاً به صورت تجمع غیرعادی عروق با اندازه‌ای کم‌تر از ۱.۵ اینچ (حدود ۴ سانتی‎متر) بروز می‌کند؛ البته گاهی بزرگ‌تر بوده یا به تعداد بیش‌تر دیده می‌شود. همانژیوماهای بزرگ‌تر بیش‌تر کودکان خردسال را، هرچند به صورت نادر، درگیر می‌کنند. در اغلب افراد، همانژیوم کبدی رشد نکرده و هرگز علامت و نشانه‌ای ایجاد نمی‌کند؛ اما در تعداد معدودی از افراد، رشد کرده؛ عوارضی در پی داشته و نیاز به درمان دارد. علت این امر واضح نیست.

عوامل خطر بروز همانژیوم کبدی:

از جمله عوامل خطری که احتمال بروز علائم همانژیوم کبدی را افزایش می‌دهند، موارد زیر را می‌توان نام برد:

  • سن: احتمال تشخیص عارضه در هر سنی وجود دارد؛ اما اغلب بین سنین ۳۰ تا ۵۰ سال تشخیص داده می‌شود.
  • جنس: احتمال تشخیص همانژیوم کبدی در زنان نسبت به مردان بالاتر است.
  • بارداری: تشخیص توده در زنانی که قبلاً بارداری را تجربه کرده‌اند، نسبت به سایر زنان محتمل‌تر است. عقیده بر آن است که هورمون استروژن، در رشد همانژیوم کبدی مؤثر می‌باشد. این هورمون طی بارداری افزایش می‌یابد.
  • هورمون درمانی: احتمال تشخیص این عارضه در زنانی که در ارتباط با علائم یائسگی تحت هورمون‌درمانی قرار گرفته‌اند، بیش‌تر است.

عوارض

زنانی که همانژیوم کبدی آن‌ها تشخیص داده شده است، در صورت بارداری، خطر بروز عوارض این افراد را تهدید می‌کند. نظر بر این است که هورمون زنانه‌ی استروژن، با افزایش در دوره‌ی بارداری، موجب رشد و بزرگ‌تر شدن توده می‌گردد. به‌ندرت رشد همانژیوم کبدی موجب بروز علائم نیازمند درمان هم‌چون درد در ربع فوقانی سمت چپ شکم، نفخ یا حالت تهوع می‌شود. داشتن همانژیوم کبدی به این معنا نیست که فرد نمی‌تواند باردار شود؛ اگرچه مشورت با پزشک در ارتباط با عوارض احتمالی به تصمیم‌گیری آگاهانه در این باره کمک می‌کند. در صورت تشخیص همانژیوم کبدی، مصرف داروهایی مانند داروهای ضدبارداری که سطح هورمون‌های بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند، می‌تواند بروز عوارضی را در پی داشته باشد. این موضوع بحث‌برانگیز بوده و بهتر است در مورد فواید و خطرات موجود با پزشک خود صحبت کنید.

تشخیص

از تست‌ها و پروسه‌های مورداستفاده برای تشخیص این عارضه، موارد زیر را می‌توان نام برد:

  • آلتراسوند (فراصوت)
  • اسکن برش‌نگاری کامپیوتری (CT)
  • تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI)

البته بر اساس شرایط، از دیگر روش‌های موجود نیز می‌توان استفاده کرد.

درمان

در صورتی که همانژیوم کبدی کوچک و بدون علائم و نشانه‌ها باشد، درمان نیاز نیست. در بیش‌تر موارد توده‌ی مذکور هرگز رشد نکرده و مشکلی پیش نمی‌آورد. اگر همانژیوما اندازه‌ی بزرگی داشته باشد، پزشک احتمالاً برای ارزیابی دوره‌ای بیمار، برنامه‌ی معاینات فالوآپ ارائه می‌دهد. درمان این عارضه به موقعیت و اندازه‌ی توده، تعداد آن، سلامت عمومی و ارجحیت‌های بیمار بستگی دارد. از جمله گزینه‌های درمانی موجود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • جراحی برداشت همانژیوم کبدی: اگر امکان جداسازی آسان توده از بافت کبد وجود داشته باشد، پزشک انجام جراحی برداشت همانژیوما را پیشنهاد می‌کند.
  • جراحی برداشت بخشی از کبد (شامل همانژیوما): در برخی موارد، جراحان برداشت قسمتی از کبد توأم با توده را ترجیح می‌دهند.
  • پروسه‌هایی در جهت قطع خون‌رسانی به توده: با قطع خون‌رسانی، احتمالاً رشد توده متوقف شده و اندازه‌ی آن کوچک می‌شود. بستن شریان اصلی کبد (hepatic artery ligation) و تزریق دارو‌ی مسدود کننده به شریان (arterial embolization) دو راه قطع خون‌رسانی در این ارتباط می‌باشند. در این حالت به بافت سالم کبدی آسیبی وارد نمی‌شود؛ چرا که می‌تواند از سایر عروق مجاور، خون موردنیاز خود را تأمین کند.
  • جراحی پیوند کبد: در حالت نادر اگر در اثر بزرگی همانژیوما و تعدد آن، امکان درمان با روش‌های مذکور وجود نداشته باشد، پزشک ممکن است جراحی پیوند کبد را پیشنهاد دهد. در این جراحی کبد بیمار برداشته شده و با کبد فرد دیگری به‌عنوان دهنده‌ی پیوند جایگزین می‌شود.
  • رادیوتراپی: در رادیوتراپی از پرتوهای پرانرژی هم‌چون اشعه‌ی X، برای تخریب سلول‌های همانژیوما استفاده می‌شود. این گزینه‌ی درمانی به علت وجود درمان‌های مؤثرتر و با دسترسی بیش‌تر، به‌ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جهت مطالعه بیشتر کلیک کنید:

راهنمای تغذیه در سیروز

کیست هیداتید

کبد چرب را چگونه درمان کنیم؟

دلایل آسیت