رژیم غذایی فاقد گلوتن

رژیم غذایی مناسب بیماران سلیاکی

بیماران مبتلا به سلیاک، به گلوتن در مواد غذایی حساسیت دارند. در نتیجه : رژیم غذایی فاقد گلوتن در واقع مناسب ترین رژیم غذایی بیماران سلیاکی است. برای پیروی از رژیم غذایی فاقد گلوتن باید از مصرف گندم و برخی دیگر از غلات اجتناب کنید. اما در عین حال باید جایگزین هایی به جای آنها مصرف کنید تا بدن شما دچار سو تغذیه نگردد.

گلوتن!

گلوتن در دانه هایی از قبیل گندم، جو، چاودار یافت شده است. رژیم غذایی بدون گلوتن برای مدیریت علائم و نشانه های بیماری سلیاک و سایر شرایط پزشکی مرتبط با گلوتن ضروری است. مزایای این رژیم غذایی بیماران سلیاکی عبارتند از بهبود سلامتی، کاهش وزن و افزایش انرژی.

اجتناب از مصرف گلوتن در شما موجب می شود شما از منابع عمده فیبر و غلات محروم شوید. پس مهم است بدانید چگونه باید این مواد سالم را بدون مصرف گلوتن در بدن خودتان جایگزین کنید. پزشک یا متخصص تغذیه می تواند به شما در انتخاب رژیم غذایی بیماران سلیاکی برای حفظ رژیم غذایی متعادل کمک کند. برای اطلاعات بیشتر در مورد رژیم غذایی در بیماران سلیاکی به ادامه مطلب توجه کنید.

اهمیت رژیم غذایی بیماران سلیاکی :

رژیم غذایی بدون گلوتن برای مدیریت علائم و نشانه های برخی از شرایط پزشکی ضروری است:

در بیماران سلیاکی مصرف گلوتن باعث می شود واکنش های خود ایمنی در بدن اتفاق بیافتند. این واکنش ها موجب تخریب روده کوچک می شوند. اگر این روند مصرف گلوتن ادامه پیدا کند، روده تخریب می شود. تخریب روده باعث می شود مواد مغذی دیگر نیز نتوانند جذب شوند. بیماری سلیاک یک اختلال خود ایمنی است.

برخی بیماران غیر سلیاکی نیز ممکن است به گلوتن حساسیت داشته باشند. علامت های این بیماران نیز شبیه به بیماری سلیاک بروز می کند. علامت های این بیماران شامل : درد شکم، نفخ، اسهال، یبوست، بثورات و سردرد است حتی اگر آسیب به بافت های روده کوچک وجود نداشته باشد. در این بیماران نیز سیستم ایمنی نقش مهمی ایفا می کند. رعایت رژیم غذایی در بیماران سلیاکی برای این افراد نیز مفید است.

یکی از عوارض مصرف گلوتن در بیماران سلیاکی، آتاکسی است. اتفاقات گفته شده موجب مشوند این بیماری روی سیستم عصبی نیز اثر بگذارند. یعنی موجب تخریب سلول های عصبی و اختلال در حرکت ماهیچه ها و اختلال اعصاب می شوند. پس اهمیت رژیم غذایی در بیماران سلیاکی اینجا واضح تر می شود.

سیستم ایمنی بدن این بیماران گلوتن را با عوامل آسیب زا اشتباه می گیرد. ادامه مصرف گلوتن در این بیماران موجب افزایش فعالیت سیستم ایمنی می شود. ادامه این روند می تواند موجب بیماری های تنفسی در این افراد شود.

جزییات رژیم غذایی در بیماران سلیاکی :

رژیم غذایی بدون گلوتن نیاز به توجه دقیق به مواد تشکیل دهنده غذاها و محتوای تغذیه آنها دارد.

غذاهای تازه مصرف کنید:

بسیاری از غذاهای طبیعی بدون گلوتن می توانند بخشی از یک رژیم سالم باشند:

میوه ها و سبزیجات
لوبیا، دانه و آجیل در فرم طبیعی و بدون پردازش آنها
تخم مرغ
لاغر، گوشت فرآوری نشده، ماهی و مرغ
بیشتر محصولات لبنی کم چربی

دانه ها، نشاسته یا آرد که می توانید در یک رژیم غذایی در بیماران سلیاکی و بدون گلوتن استفاده کنید عبارتند از:

گندم سیاه
ذرت و ذرت ذرت
کتان
آرد بدون گلوتن (برنج، سویا، ذرت، سیب زمینی، لوبیا)
Hominis (ذرت)
ارزن
کوینو
برنج
سورگوم
سویا
تاپیوکا (ریشه منسوج)
تیف

دانه هایی که در بیماران سلیاکی مجاز نیستند عبارتند از:

اجتناب از همه غذاها و نوشیدنی ها حاوی موارد زیر است:

گندم
جو
چاودار
تریتیکاله (صلیب بین گندم و چاودار)
جو (در بعضی موارد)

در مورد مصرف گوشت گاو توضیحاتی لازم است. گوشت گاو به خودی خود گلوتن ندارد. اما اگر به گاو رژیم غذایی پر گلوتن داده شود، ممکن است موجب تجمع این ماده در گوشت گاو شود. بنابر این بهتر است این بیماران از محصولاتی استفاده کنند که روی آنها نوشته شده باشد فاقد گلوتن.

باید بدانید همه انواع گندم ها دارای گلوتن هستند.

آرد گندم نامهای مختلفی بر اساس چگونگی گندم یا آرد پردازش می شود. تمام آرد های زیر گلوتن دارند:
آرد غنی شده با ویتامین ها و مواد معدنی اضافه شده است.
Farina، گندم مالت معمولا در غلات گرم استفاده می شود.
آرد گراام، یک آرد کامل گندم.
آرد خود را افزایش می دهد، همچنین آرد فسفات نامیده می شود.
سمولینا، بخشی از گندم آهنی که در ماکارونی و کاسکوس استفاده می شود.

برچسب های فاقد گلوتن روی مواد غذایی:

هنگامی که شما غذاهای فرآوری می کنید، شما باید برچسب ها را بخوانید تا تعیین کنید که آیا آنها حاوی گلوتن هستند یا نه. غذاهایی که حاوی گندم، جو، چاودار یا تریتیکاله هستند ،  یا یک ماده مشتق شده از آنها  را دارند،  باید با نام دانه در لیست محتوا برچسب گذاری شوند.

مواد غذایی که بدون برچسب گلوتن نامیده می شوند، طبق قوانین اداره غذا و دارو، باید کمتر از 20 قسمت در میلیون گلوتن داشته باشند. غذاها با این برچسب ها ممکن است عبارتند از:

غذای به طور طبیعی بدون گلوتن.
غذای آماده شده حاوی ماده حاوی گلوتن است.
مواد غذایی که در طول تولید با مواد حاوی گلوتن آلوده نیستند.
غذا با عنصر حاوی گلوتن است که برای حذف گلوتن پردازش شده است.

نوشیدنی های نیز ممکن است دارای گلوتن باشند:

برخی نوشیدنی ها ممکن است از مواد دارای گلوتن به عمب آمده باشند. مانند برخی مواد الکلی. اگر روی نوشیدنی از گلوتن در مواد آن نام برده نشده باشد معمولا فاقد گلوتن هستند. اما ممکن است برخی نوشیدنی های دارای گلوتن را پردازش کنند و گلوتن آن را حدف کنند. در این صورت روی برچسب نوشیدنی عبارت فاقد گلوتن درج خواهد شد. برای رعایت رژیم غذایی در بیماران سلیاکی باید به نوشیدنی ها نیز توجه شود.

بنابراین باید به مواد تشکیل دهنده نوشیدنی نیز دقت کنید.

غذاهای فرآوری شده که اغلب حاوی گلوتن هستند:

علاوه بر غذاهایی که در آن گندم، جو یا چاودار به احتمال زیاد مواد تشکیل دهنده هستند. این دانه ها از ترکیبات استاندارد در تعدادی از محصولات دیگر هستند. یعنی ممکن است از دانه های حاوی گلوتن به عنوان ماده افزودنی به ساید مواد غذایی استفاده شود. همچنین، گلوتن گندم یا گندم به عنوان یک ماده ضعیف کننده یا اتصال دهنده، طعم دهنده یا رنگ آمیزی اضافه شده است. مهم است که برچسب غذاهای فرآوری شده را بخوانید تا تعیین کنید که آیا آنها شامل گندم و همچنین جو و چاودار هستند.

به طور کلی در رژیم غذایی بیماران سلیاکی ، از مصرف غذاهای زیر جلوگیری کنید مگر اینکه آنها بدون گلوتن یا با ذرت، برنج، سویا یا غلات غلیظ بدون گلوتن ساخته شوند:

  آبجو، آله، حمل کننده، خرد (معمولا جو)
نان
بلغور
کیک و کیک
آب نبات
غلات
وفلس های مکاشفه
کوکی ها و کراکر ها
کوارتون ها
سیب زمینی سرخ کرده
گرانول
گوشت یا غذاهای دریایی تقلید
مالت، مالت و سایر محصولات لبنی (جو)
نان فطیر
پاستا
هات داگ و گوشت نوشیدنی پردازش
سس سالاد
سس، از جمله سس سویا
مخلوط برنج مصرف شده
غذاهای فراموشک شده خوراکی مانند چیپس سیب زمینی و چغندرقند
طیور پرورش دهنده ی خود
سوپ، بویلون یا سوپ مخلوط می شود
سبزیجات در سس

داروها و مکمل ها

داروهای تجویزی و بدون نسخه ممکن است از گلوتن گندم به عنوان یک عامل اتصال دهنده استفاده کنند. با پزشک یا داروساز خود در مورد داروهایی که مصرف می کنید صحبت کنید. مکمل های غذایی حاوی گلوتن گندم، “گندم” را بر روی برچسب نشان می دهند.

مصرف غذاهای فاقد گلوتن در خانه و رستوران ها :

برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک، مهم است که از تماس با گلوتن جلوگیری شود. راهنمایی های زیر می تواند به جلوگیری از آلودگی متقابل در تهیه مواد غذایی خود در خانه کمک کند و هنگام غذا خوردن از مواد غذایی حاوی گلوتن جلوگیری کنید:

     نام مواد غذایی حاوی گلوتن و گلوتن را در مکان های مختلف ذخیره کنید. پیش از خوردن غذا به این لیست نگاه کنید.

     برچسب مواد غذایی را بخوانید.
سطوح پخت و سطوح ذخیره مواد غذایی را تمیز کنید. به این ترتیب آنها را از آلودگی با مواد قبلی که گلوتن دارند پاکسازی کرده اید.
شستن ظروف و تجهیزات آشپزی به طور کامل برای پاکسازی از گلوتن موجود در موادی که قبلا در این ظروف پخته شده است.
زود یا دیر به ستوران بروید. یعنی زمانی که یک رستوران کمتر شلوغ است و قادر به پاسخگویی به سوال های شما است.

نتیجه:

حفظ یک رژیم غذایی در بیماران سلیاکی می تواند در بهبود حال عمومی این بیماران موثر باشد و از ایجاد علامت ها بکاهد. و این بیماران را از ابتلا به عوارض بیماری در امان می دارد.

برخی بیماران هستند که سلیاک ندارند اما به گلوتن حساسیت دارند. مصرف این رژیم فاقد گلوتن به مدت چند سال در این بیماران ممکن است موجب بهبود همیشگی حساسیت آنها به گلوتن شوند. در عین حال برخی دیگر ممکن است تا آخر عمر بدون ابتلا به سلیاک حساسیت به گلوتن را داشته باشند.

برخی افراد سالم نیز به دلایل زیر از رژیم فاقد گلوتن استقبال می کنند:

     کاهش وزن
به طور کلی بهبود سلامت
بهبود سلامت دستگاه گوارش
بهبود عملکرد ورزشی

باید بدانید با مواد غذایی فاقد گلوتن ممکن است مواد زیر کمتر به بدن شما برسد . در نتیجه باید این مواد غذایی را نیز جداگانه به بدنتان برسانید:

     اهن
کلسیم
فیبر
تیامین
ریبوفلاوین
نیاسین
فولات

جهت مطالعه بیشتر گلیک کنید:

سلیاک چیست؟

تشخیص سلیاک چگونه است؟

درمان سلیاک چگونه است؟