خونریزی از مقعد چه دلایلی دارد؟

خونریزی از مقعد و دلایل آن

انواع خون ريزی مقعدی :

زمانيكه خونريزي GI داريد ، پزشك موارد زير را بررسي خواهد كرد:

  • شدت خونريزي مقعدی :

خونريزي مقعد ميتواند از ملايم تا شديد (با خطر جاني) فرق كند. در اكثر موارد خونريزي ملايم و متناوب است كه در اين حالت تمام تست ها بصورت سرپايي انجام ميشود و خطر خاصي بيمار را تهديد نميكند . البته اگر مقدار خون زياد شد بايد به پزشك مراجعه شود.

بعضي مواقع خونريزي در دستگاه گوارش آنقدر كم است كه قابل مشاهده نيست و مقدار آن به اندازه اي نيست كه رنگ مدفوع را تغيير دهد و فقط آزمايش مدفوع قادر به شناسايي آن است كه در ادامه به آن خواهيم پرداخت.

  • خونريزي از كجا مي آيد؟

منشا خونريزي ميتواند از هر بخش از دستگاه گوارش باشد ، ولي بطور كل بايد گفت :

  • خونريزي از مقعد يا بخش آخر ركتوم است . خون تازه و شفاف است و با مدفوع تركيب نشده و با خارج شدن مدفوع مشاهده و يا مدفوع را بصورت رگه رگه پوشانده است. اين مورد مثلا از زخم مقعد (شقاق) يا از بواسير ايجاد شده است .(توضيح در ادامه)
  • خونريزي از روده است. خون با مدفوع تركيب و رنگ تيره دارد. خونريزي ميتواند بخاطر كوليت ، بيماري ديورتيكولي يا تومور روده باشد. البته بعضي مواقع اگر خونريزي سريع باشد باز رنگ آن شفاف و با مدفوع تركيب نشده است مثلا اگر خونريزي ناگهاني و زياد از بخش ديورتيكول باشد.(توضيح در ادامه)
  • خونريزي از معده يا روده كوچك است. خون براي خروج بايد مسير طولاني سير كند كه در نتيجه تغيير يافته و تيره شده و با مدفوع تركيب ميشود. در اينصورت مدفوع تيره و اصطلاحا به آن melaena گفته ميشود. اين مورد بخاطر خونريزي معده يا زخم اثني عشر است . توجه: melaena يك وضعيت اورژانسي محسوب شده و نشانه ي خونريزي شديد در معده يا اثني عشر است و ميبايست سريعا با پزشك معالج در ميان گذاشته شود.

نکات مهم:

پزشك در مورد علائم احتمالي خونریزی مقعدی سئوالاتي مانند زير خواهد پرسيد تا دليل اصلي خونريزي مشخص شود:

  • آيا درد داريد؟
  • اگر درد داريد كجا و چه نوع است
  • آيا در ناحيه تهتاني خارش داريد
  • هرگونه تغيير در مزاج مثل اسهال يا يبوست
  • كم شدن وزن
  • سابقه بيماري گوارشي در خانواده

سپس آزمايش انجام ميشود و شامل تست مقعد و ركتوم با وارد كردن انگشت درون مقعد است . بعضي مواقع از ابزاري بنام پروتوسكوپ براي داخل شدن بيشتر به مجرا جهت شناسايي مواردي از قبيل شقاق مقعد يا بواسير استفاده ميشود . البته معمولا آزمايشات بيشتري براي روشن شدن دليل اصلي لازم است چون انگشت يا پروتوسكوپ فقط تا حدي ميتوانند درون مجرا ورود كنند. اگر طي اين كار خونريزي مشاهده نشود پس خونريزي در محلي بالاتر قرار دارد.

دليل خونريزي مقعدی يا GI چيست ؟

دلايل ممكن كه عموميت دارند بطور مختصر به شرح زير ميباشند:

  • بواسير

بواسير ورمي است كه در ناحيه مقعد و ركتوم تهتاني ايجاد ميشود. شبكه اي از رگ هاي خوني در مجراي داخلي مقعد و ركتوم تهتاني وجود دارد كه بعضي مواقع پهن تر ميشوند و خون بيش از معمول در انها جريان مي يابد . اين رگ هاي ورم كردن و خون خورده  با بافت روي خود تشكيل يك يا چند ورم بنام بواسير ميكنند. بواسير كاملا عمومي است و اشخاص زيادي در طول عمر خود به آن دچار ميشوند. بواسيرهاي كوچك معمولا بي درد هستند . معمول ترين نشانه ي بواسير خونريزي مقعد پس از اجابت است. بواسيرهاي بزرگتر منجر به ترشح مخاط ، قدري درد ، خارش و سوزش است.

  • شقاق مقعد

شقاق شكاف كوچكي در پوست مقعد است. هرچند اين شكاف معمولا بسيار كوچك و درحد يك سانتيمتر است ولي ميتواند بسيار دردناك و حساس باشد. شقاق غالبا با كمي خونريزي همراه است كه پس از عبور مدفوع ديده ميشود. خون رنگ شفاف دارد و در توالت قابل مشاهده است ولي زود بند مي آيد.

  • ديورتيكول

ديورتيكول كيسه كوچك با تنگه اي باريك است كه از ديواره ي روده بيرون ميزند و ميتواند در هر بخش از روده شكل گيرد ولي معمولا در روده بزرگ تشكيل ميشود. طي مدت زمان چندين ديورتيكول تشكيل و هر از گاهي خون ريزي ميكنند كه آن هم از طريق مقعد بيرون مي آيد. خون ريزي معمولا ناگهاني و بدون درد است. خونريزي مقعد بخاطر تركيدگي رگ هاي خون روي ديواره ي ديورتيكول است لذا خون از دست رفته ميتواند زياد باشد. ديورتيكول درضمن باعث دل درد و تغيير حالت مدفوع شود.

  • بيماري كرون

بيماري كرون التهاب روده است و گاه بگاه التهاب عود ميكند. علائم متغير است و بستگي دارد به محل و شدت التهاب . نشانه هاي معمول شامل اسهال خوني ، درد شكم و احساس ناخوشي دائمي است.

  • كوليت

كوليت بيماري است كه ركتوم و روده ملتهب ميشوند. نشانه ي عادي آن زمانيكه بيماري عود كند اسهال خوني است. دليل خونريزي مقعد زخم روي بخشي از ديواره ي ملتهب روده است.

  • پوليپ

پوليپ توده ي كوچكي است كه بعضي مواقع داخل جداره ي روده يا ركتوم ايجاد ميشود. پوليپ غالبا در سنين بالا رخ ميدهد و سرطان زا نيست و معمولا مشكل خاصي ايجاد نميكند. البته بعضي مواقع پوليپ خونريزي كرده و ميتواند به سرطان تبديل شود.

  • سرطان

سرطان روده و ركتوم در افراد مسن معمول است ولي براي جوانان هم رخ ميدهد و خونريزي مقعد يكي از نشانه هاي آن است. خونريزي معمولا قابل ديد نيست و قبل از شروع خون ريزي نشانه هاي ديگر مشهودند مانند از دست دادن وزن ، خستگي ناشي از كم وزني ، اسهال يا يبوست. سرطان در بخش هاي بالاتر از روده هم ميتوانند باعث خونريزي شوند ولي غيرمعمول است.

  • آنژيوديسپالزي

آنژيوديسپالزي بيماري است كه طي آن چندين رگ خوني بزرگ شده درون جداره ي داخلي روده ايجاد ميشود. آنژيوديسپالزي معمولا در بخش صعودي روده ولي ميتواند در هر بخش از روده نيز شكل گيرد. دليل آنژيوديسپالزي هنوز نامعلوم است ولي غالبا در سنين بالا پيش مي آيد. خونريزي مقعد در آنژيوديسپالزي بدون درد و سريع است و حالت خون از رنگ شفاف تا تيره مخلوط با مدفوع تا مدفوع كاملا سياه (melaena) ميباشد.

  • اختلالات روده

اختلالات متفاوتي در روده يا ديواره ي آن كه منجر به خونريزي مقعدی ميشود در سنين پايين پيش مي آيد مثلا:

  • ولولوس – پيچش روده
  • درهم رفتگي روده – چسبيدگي يك بخش از روده به بخش ديگر و ايجاد انسداد
  • ديورتيكول مكل – ورم يا كيسه ي اضافه در روده كوچك مادرزادي
  • بيماري هيرشپرونگ – بيماري كه طي آن بخش پاييني روده بدرستي عمل نميكند. عضله هاي ديواره ي روده قادر به فشردن مدفوع نيستند.
  • رگ هاي خوني غيرعادي
  • زخم معده و اثني عشر

رخم معده يا اثني عشر ميتوانند خونريزي كنند. اين عمل منجر به melaena و طي آن مدفوع سياه ميشود . (طبق توضيحات بالا)

  • عفونت دل و روده

اين عفونت ها منجر به اسهال خوني بخاطر التهاب روده ميشوند.

با یک کلیک می توانید این مطلب را به اشتراک بگذارید