وظایف طحال در بدن انسان

تصفیه خون: طحال خون را از گلبول‌های قرمز آسیب‌دیده پاک می‌کند.
بازیافت خون: طحال از سلول‌های خونی آسیب‌دیده، آهن و هموگلوبین را جدا کرده و دوباره به مغز استخوان و سیستم گردش خون می‌فرستد تا از آن‌ها استفاده شود.
ذخیره خون: طحال با تنگ و گشاد کردن رگ‌های خود، مقداری خون ذخیره می‌کند تا در مواقع لزوم مانند آسیب بدن، آن را به گردش خون بازگرداند.
ایمنی بدن: طحال با تولید گلبول‌های سفید و لنفوسیت‌ها در دفاع بدن در برابر عفونت‌ها و حفظ ایمنی بدن نقش دارد.

عوارض بزرگ شدن طحال

بزرگ شدن طحال یا اسپلنومگالی به دلیل عوامل، عفونت‌ها یا بیماری‌های مختلفی مثل عفونت‌های ویروسی مانند مونونوکلئوز، عفونت‌های باکتریایی مانند سیفلیس، عفونت‌های انگلی مانند مالاریا، انواع مختلف آنمی همولیتیک، سرطان‌های خون و… رخ می‌دهد و علائمی چون سوء هاضمه یا احساس ناراحتی گوارشی بعد از غذا خوردن، احساس درد و ناراحتی در اطراف ناحیه طحال، درد هنگام تنفس عمیق، خستگی مزمن، کم‌خونی، کاهش وزن، ظاهر شدن کبودی‌های زیاد در بدن، خون‌ریزی، یرقان (زردی پوست و چشم) و… به‌دنبال دارد.

این عارضه ممکن است تنها با تغییر و اصلاح سبک زندگی، دارو درمانی و درمان عللی که به بزرگ شدن طحال منجر شده، درمان و ناپدید شود و یا ممکن است که آن‌قدر شدید، دردناک و مشکل‌آفرین باشد که بیمار را نیازمند جراحی و خارج کردن طحال از بدن کند. درد در این عارضه، در ناحیه اطراف طحال، کمر و شانه بروز می‌یابد و باعث احساس فشار زیادی در بیمار می‌شود.

بیماری طحال

طحال همچنین ممکن است درگیر انواع دیگری از بیماری‌ها شود که در زیر به‌اختصار آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

طحال اضافی: در حدود 10 تا 15 درصد افراد دیده می‌شود، بسیار کوچک است و عوارض خاصی ندارد.
پارگی طحال: به‌دنبال آسیب‌دیدگی ایجاد می‌شود و ممکن است باعث خون‌ریزی داخلی شود.
کم‌خونی داسی‌شکل: در این بیماری که نوعی بیماری ارثی است، گلبول‌های قرمز از شکل طبیعی خود خارج و به شکل هلال درمی‌آیند؛ در این حالت موجب اختلال در جریان خون و آسیب به اندام‌هایی مثل طحال می‌شوند.
ترومبوسیتوپنی: در جریان ذخیره خون توسط طحال، ممکن است پلاکت‌های زیادی ذخیره شوند و بدن با کمبود پلاکت مواجه شود.
سرطان طحال: این نوع سرطان نادر است.
انفارکتوس طحال: اگر خون‌رسانی به طحال کاهش یابد، انفارکتوس طحال رخ می‌دهد. این کاهش ممکن است به دلیل وجود لخته در یکی از رگ‌های خون‌رسانی به طحال ایجاد شود.
ضعف طحال: با ضعیف شدن طحال، تصفیه خون درست انجام نمی‌شود و سبب می‌شود که خون فاسد در بدن پخش شود، در برخی از نواحی و رگ‌های بدن رسوب کند و درد و ناراحتی را به نواحی مختلف بدن تحمیل کند.

عمل طحال

اگر بزرگی طحال در بیمار عارضه‌های جدی ایجاد کرده یا بیمار مبتلا به پارگی طحال، سرطان، کیست یا تومور یا اختلالات خونی باشد، پزشک معالج راه جراحی را برای حل این مشکلات پیش می‌گیرد.

عمل جراحی طحال یا اسپلنکتومی، عملی برای برداشتن طحال است. اگر فقط بخشی از طحال برداشته شود، به آن اسپلنکتومی جزئی می‌گویند.

اسپلنکتومی با روشی به نام لاپاراسکوپی انجام می‌شود که طی آن جراح، وسیله‌ای شبیه به تلسکوپ را که دوربین ریزی به آن متصل است، از طریق ایجاد شکاف ریزی در ناف وارد بدن می‌کند. این ابزار لاپاراسکوپ نام دارد. لاپاراسکوپ با ورود به بدن، نمایی از درون شکم را ضبط و به مانیتور انتقال می‌دهد. جراح به کمک مانیتور و لاپاراسکوپ، جراحی را انجام می‌دهد.

این عمل معمولا عملی بی‌خطر است و نیاز به بستری در بیمارستان نیز ندارد. بیمار خیلی زود از بیمارستان مرخص می‌شود و خیلی سریع دوره نقاهت را طی کرده و به فعالیت‌های روزانه خود برمی‌گردد.