پولیپ معده و علامت های آن

پولیپ معده چیست؟

پولیپ‌های معده، توده‌هایی از سلول‌ها می‌باشند که در دیواره‌ی داخلی معده شکل می‌گیرند. بروز این عارضه شیوع چندانی نداشته و معمولاً با نشانه‌ای همراه نیست. این پولیپ‌ها اغلب حین بررسی معده از لحاظ موارد دیگر، تشخیص داده می‌شوند.
بیشتر پولیپ‌های معده، سرطانی نمی‌شوند؛ اما برخی انواع این پولیپ‌ها، خطر ابتلا به سرطان معده را در آینده افزایش می‌دهند. بر اساس نوع پولیپ موجود، درمان آن ممکن است شامل برداشت پولیپ با جراحی بوده یا بیمار فقط تحت نظر قرار بگیرد.

نشانه‌ها

پولیپ‌های معده معمولاً با علامت یا نشانه‌ای همراه نیستند؛ اما با بزرگ شدن پولیپ معده، زخم‌های باز ممکن است در سطح آن شکل بگیرد. این نوع پولیپ به‌ندرت مجرای بین معده و روده‌ی باریک را مسدود می‌سازد. نشانه‌های احتمالی این عارضه شامل موارد زیر می‌باشند:

  • احساس درد به هنگام اعمال فشار بر شکم
  • حالت تهوع
  • وجود خون در مدفوع
  • کم‌خونی

زمان مراجعه به پزشک

در صورت وجود خون در مدفوع به صورت مکرر یا تجربه‌ی دیگر علائم مذکور، به پزشک مراجعه کنید.

دلایل

پولیپ‌های معده در پاسخ به آسیب دیواره‌ی داخلی معده ایجاد می‌شوند. از شایع‌ترین علل این عارضه موارد زیر را می‌توان نام برد:

  • التهاب مزمن معده: این شرایط که گاستریت نیز نامیده می‌شود، می‌تواند منجر به تشکیل پولیپ‌های هیپرپلاستیک و آدنوما گردد. منظور از پولیپ‌های هیپرپلاستیک، پولیپ‌هایی است که پیوسته در حال هیپرپلازی و افزایش اندازه بوده و معمولاً سرطانی نمی‌باشند؛ اگرچه پولیپ‌هایی از این نوع با اندازه‌ی بیش از ۲.۵ اینچ (یک سانتی‌متر)، خطر زیادی به همراه دارند. آدنوماها کم‌شیوع‌ترین نوع پولیپ معده بوده که احتمال سرطانی‌شدن آن‌ها بالا است. به همین دلیل، آدنوماها در حالت کلی با جراحی برداشته می‌شوند.
  • آدنوماتوز پولیپی خانوادگی: در این سندروم موروثیِ نادر، سلول‌های ویژه‌ای در دیواره‌ی داخلی معده به نوع خاصی پولیپ تحت عنوان پولیپ غده‌ی فوندیک تبدیل می‌شوند. این نوع پولیپ‌ها به علت احتمال سرطانی شدن‌، با جراحی برداشته می‌شوند. آدنوماتوز پولیپی خانوادگی ممکن است تشکیل آدنوما را نیز در پی داشته باشد.
  • مصرف منظم داروهای معدی خاص: ‌شیوع پولیپ‌های غده‌ی فوندیک بیشتر در میان افرادی است که به صورت منظم برای کاهش اسید معده‌ی خود مهارکننده‌های پمپ پروتونی مصرف می‌کنند. این پولیپ‌ها در حالت کلی کوچک بوده و جای نگرانی ندارند. پولیپ‌های غده‌ی فوندیک با قطر بیشتر از ۲.۵ اینچ (یک سانتی‌متر)، خطر احتمالی سرطان داشته و پزشک در این موارد، قطع مصرف مهارکننده‌های پمپ پروتونی یا برداشت پولیپ با جراحی و گاهی هردو را پیشنهاد می‌کند.

عوامل خطر

عواملی که احتمال بروز پولیپ معده را افزایش می‌دهند، شامل موارد زیر می‌باشند:

سن: پولیپ‌های معده در افراد میان‌سال نسبت به افراد مسن، شیوع بیشتری دارند.

عفونت شکمی باکتریایی: باکتری هلیکوباکترپیلوری (H. pylori) یکی از عوامل شایع گاستریت بوده که می‌تواند زمینه‌ساز بروز پولیپ‌های هیپرپلاستیک و آدنوما گردد.

آدنوماتوز پولیپی خانوادگی: این سندروم موروثیِ نادر، خطر بروز سرطان کولون و دیگر مواردی همچون پولیپ معده را افزایش می‌دهد.

داروهای خاص: استفاده‌ی طولانی‌مدت از مهارکننده‌های پمپ پروتونی با بروز پولیپ‌های غده‌ی فوندیک، ارتباط دارد. این داروها برای درمان بیماری رفلاکس معدی-مروی تجویز می‌شوند.

تست و تشخیص

آزمایش‌هایی که از آن‌ها برای تشخیص پولیپ معده استفاده می‌شود، شامل موارد زیر می‌باشند:

  • اندوسکوپی: با این روش تشخیصی، مشاهده‌ی داخل معده میسر می‌گردد.
  • بیوپسی (نمونه‌برداری): در این روش، نمونه‌ی برداشته شده از طریق اندوسکوپی در آزمایشگاه بررسی می‌شود.

درمان‌ها و داروها

درمان این عارضه به نوع پولیپ معده بستگی داشته و موارد زیر را در این ارتباط می‌توان نام برد:

  • پولیپ‌های کوچکی که آدنوما نیستند: این پولیپ‌ها در بیشتر موارد به درمان نیازی ندارند. آن‌ها معمولاً علامت و نشانه‌ی خاصی نداشته و به‌ندرت سرطانی می‌شوند.
  • پولیپ‌های بزرگ: پزشک ارزیابی منظم پولیپ‌ها در فواصل زمانی مشخص را معمولاً پیشنهاد می‌کند؛ در این حالت پولیپ‌های رشدکننده یا پولیپ‌هایی که موجب بروز علائم می‌گردند، با جراحی برداشته می‌شوند.
  • آدنوماها: این پولیپ‌ها احتمالاً باید برداشته شوند. بیشتر پولیپ‌های معده طی اندوسکوپی قابلیت برداشت دارند.
  • پولیپ‌های مرتبط با آدنوماتوز پولیپی خانوادگی: این پولیپ‌ها به علت احتمال سرطانی شدن، برداشته می‌شوند.

در بیشتر موارد پزشک پس از درمان، انجام اندوسکوپی در فواصل زمانی مشخص را برای اطمینان از عدم بروز مجدد عارضه پیشنهاد می‌کند.

درمان عفونت هلیکوباکترپیلوری

در صورت ابتلا به گاستریت ناشی از هلیکوباکترپیلوری، پزشک درمان با آنتی‌بیوتیک را پیشنهاد می‌کند. درمان این عفونت به برطرف شدن پولیپ‌های هیپرپلاستیک کمک کرده و از بروز مجدد پولیپ‌ها جلوگیری می‌کند.